Φοιτήτρια: Θεοδώρα Μπόλη
Καθηγήτρια: Βάσω Τροβά
Παρουσίαση: 02/2026
Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Η διπλωματική εργασία αφορά τον επανασχεδιασμό ενός ενδιάμεσου δημόσιου χώρου στον παραδοσιακό οικισμό των Σπετσών, ο οποίος χωροθετείται μεταξύ δύο ιστορικών αρχοντικών -του αρχοντικού Ανάργυρου Σωτηρίου και του αρχοντικού της Μπουμπουλίνας-, καθώς και την επανάχρηση του αρχοντικού Ανάργυρου Σωτηρίου. 

Η περιοχή επέμβασης χωροθετείται σε κομβικό σημείο νησιωτικού οικισμού, σε άμεση σχέση με το λιμάνι και τον παραδοσιακό ιστό. Η ανάλυση των κινήσεων αναδεικνύει έντονες ροές οχημάτων και πεζών, με την κίνηση να οργανώνεται κυρίως κατά μήκος της ακτογραμμής και να διεισδύει επιλεκτικά στο εσωτερικό του οικισμού. 

Παρά τη στρατηγική της θέση, η περιοχή λειτουργεί ως πέρασμα και όχι ως τόπος στάσης, ενώ ο ενδιάμεσος δημόσιος χώρος μεταξύ δύο ιστορικών αρχοντικών παραμένει λειτουργικά αποσυνδεδεμένος από το πολιτιστικό του δυναμικό.

Η υφιστάμενη κατάσταση χαρακτηρίζεται από αποσπασματικές χρήσεις —παιδική χαρά, ανεπίσημη στάθμευση και ανενεργούς χώρους πρασίνου— οι οποίες δεν ανταποκρίνονται στην ιστορική και πολιτιστική βαρύτητα του τόπου. 

Η ροή των επισκεπτών κατευθύνεται σχεδόν αποκλειστικά προς το Μουσείο της Μπουμπουλίνας, παρακάμπτοντας τον ενδιάμεσο χώρο και περιορίζοντας τη δυνατότητα μιας συνεχούς πολιτιστικής εμπειρίας.

Η πρόταση επανεξετάζει τον χώρο ως ενιαίο πεδίο δημόσιας συνέχειας, επιχειρώντας την ενοποίηση των δύο αρχοντικών και των αυλών τους σε ένα συνεκτικό τοπίο πολιτισμού και πρασίνου. Μέσα από τη μελέτη των υφιστάμενων χαράξεων και των φυσικών ορίων, συγκροτείται ένας νέος δημόσιος χώρος όπου το ιδιωτικό, το ημι-δημόσιο και το δημόσιο αλληλεπιδρούν χωρίς σαφή ρήξη.

Κεντρικό συνθετικό άξονα αποτελεί μια ενιαία βοτσαλωτή διαδρομή που συνδέει τα δύο αρχοντικά, ενεργοποιώντας τον ενδιάμεσο χώρο και οργανώνοντας τις κινήσεις και τις στάσεις. Κατά μήκος της αναπτύσσονται εκθεσιακές και υποστηρικτικές χρήσεις, ενισχύοντας τη διάρκεια παραμονής και μετατρέποντας την κίνηση σε εμπειρία. Η υφιστάμενη διαγώνια ροή του οικοπέδου ενσωματώνεται και επαναπροσδιορίζεται ως βασική δομή οργάνωσης του χώρου. 

Η μορφολογία του εδάφους αντιμετωπίζεται ως εργαλείο σύνθεσης, με ράμπες και κλίμακες να οργανώνουν τρία διακριτά επίπεδα εμπειρίας: διέλευσης, έκθεσης και κοινωνικής αλληλεπίδρασης. 

Η υπάρχουσα βλάστηση διατηρείται ως ενεργό συνθετικό στοιχείο, συγκροτώντας μικροκλιματικές συνθήκες και ορίζοντας τις μεταβάσεις μεταξύ των διαφορετικών χωρικών ενοτήτων.

Σε επίπεδο κτιριακού προγράμματος, προτείνεται η δημιουργία Κέντρου Παραδοσιακών Τεχνών, ενός πολιτιστικού πυρήνα αφιερωμένου στην εκπαίδευση, την παραγωγή και την έκθεση. Εργαστήρια υφαντικής, ζωγραφικής και κατασκευής βοτσαλωτών επανενεργοποιούν τοπικές τεχνικές και συνδέονται με την πολιτιστική μνήμη του τόπου. Η οργάνωση των χώρων στο εσωτερικό του αρχοντικού σέβεται την υφιστάμενη τυπολογία, με περιορισμένες και στοχευμένες παρεμβάσεις που εξυπηρετούν τη νέα λειτουργία και την προσβασιμότητα.

Η πρόταση συγκροτεί ένα ενιαίο χωρικό σύστημα, όπου το τοπίο, η κίνηση και η αρχιτεκτονική συντίθενται σε μια συνεχή εμπειρία πολιτισμού και δημόσιας ζωής, μετατρέποντας έναν χώρο διέλευσης σε τόπο παραμονής και παραγωγής συλλογικής μνήμης.

***

Το αρχοντικό ανήκει στο Ίδρυμα Αναργύρειος και Κοργιαλένειος Σχολή Σπετσών και τα σχέδια αποτύπωσης των κατόψεων και όψεων της υφιστάμενης κατάστασης του αρχοντικού έγιναν από την ομάδα μελετητών:

ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ- ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ ΤΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ (ΔΩΡΕΑΝ) / ΜΕΛΕΤΗΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Π. ΠΕΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ – Ε. ΔΙΓΩΝΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Ο.Ε.

ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ- ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΚΘΕΣΙΑΚΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ/ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΑΪΚΟΣ, ΑΡΧΙΤΕΚΤΩΝ

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ/ ΜΕΤΡΟΝ Κ. ΣΚΡΟΥΜΠΕΛΟΣ - Φ. ΣΚΡΟΥΜΠΕΛΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Ο.Ε.

ΣΤΑΤΙΚΗ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ/ Ν. ΛΟΥΚΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Α.Ε. ΜΕΛΕΤΩΝ

ΗΛΕΚΤΡΟΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΗ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ/ ΡΟΪΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ Α.Ε.

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΔΙΑΚΟΣΜΟΥ/ ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΡΠΑΘΙΟΥ – ΑΡΓΥΡΙΟΣ ΚΟΝΙΔΙΤΣΙΩΤΗΣ, ΣΥΝΤΗΡΗΤΕΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ

ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ- ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ/ ΛΥΔΙΑ ΚΩΤΟΥΛΑ- ΑΓΡΟΝΟΜΟΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ (ΔΙΠΛ. ΕΡΓΑΣΙΑ), ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΔΡ. ΑΝΔΡΕΑΣ ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ, ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Σ.Α.Τ.Μ. Ε.Μ.Π. ΣΧΟΛΗ Α.Τ.Μ. – ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ – ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΩΤΟΜΕΤΡΙΑΣ