Φοιτητής: Κωνσταντίνος Κιτσαντάς
Επιβλέπων: Κωνσταντίνος Μπούρας
Σχολή: Εσωτερική Αρχιτεκτονική, Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής (ΠΑΔΑ)
Εξεταστική Περίοδος: Σεπτέμβριος 2024

Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως στόχο τον σχεδιασμό κατοικίας συνδιαβίωσης σε παραλιακό μέτωπο. Ο σχεδιασμός αφορά υπάρχον κέλυφος σε αναμονή. Αφορμή αυτής της διπλωματικής εργασίας αποτελεί η αντιμετώπιση της αποξένωσης και απομόνωσης μεταξύ των ανθρώπων στα σύγχρονα αστικά κέντρα, αλλά και η αποκατάσταση της σχέσης του ανθρώπου και του κτηρίου με το περιβάλλον. Έτσι επιχειρείται η σύνθεση μιας σύγχρονης αρχιτεκτονικής πρότασης που θα δώσει λύση σε προβλήματα που έχουν χωρική παράμετρο.

Η περιοχή μελέτης βρίσκεται στα νοτιά προάστια της Αθήνας όπου παρουσιάζεται έντονη οικιστική ανάπτυξη, καθιστώντας σημαντική τη μελέτη και την πρόταση εναλλακτικών συνθηκών κατοίκισης σε ένα συνεχώς αναπτυσσόμενο περιβάλλον.

Αρχικά πραγματοποιήθηκε αναλυτική έρευνα στην ευρύτερη περιοχή μελέτης, στοχεύοντας στην ουσιαστική κατανόηση του περιβάλλοντος, του υπάρχοντος ημιυπόσκαφου κτηρίου. Ακόμη, καίριας σημασίας κρίνεται η κατανόηση του μικροκλίματος που συναντάται σε ένα αμιγώς μεσογειακό περιβάλλον. Η έντονη παρουσία του υδάτινου στοιχείου της θάλασσας συμπεριλήφθηκε στη μελέτη και τη συνθετική διαδικασία, αφού, αφενός επηρεάζει έντονα την περιοχή κλιματικά, αφετέρου αποτελεί σημαντικό πεδίο θέασης.

Η κατοικία έχει σχεδιαστεί ώστε να ανταποκρίνεται στις αρχές συνδιαβίωσης και συλλογικότητας του οικιστικού κινήματος Co-Living (Community Living). Η κεντρική ιδέα του σχεδιασμού είναι η διάσπαση της κατοικίας σε επιμέρους χώρους και συνεπακόλουθα η εισχώρηση του φυσικού περιβάλλοντος ανάμεσα σε αυτούς.

Ο συγκεκριμένος σχεδιασμός της κατοικίας καταργεί τα αυστηρά όρια εσωτερικού και εξωτερικού χώρου, προάγοντας μια διαβίωση πιο κοντά στο φυσικό περιβάλλον. Επομένως, με αυτή τη διασπασμένη ογκοπλασία η κατοικία καθίσταται εννοιολογικά μια φυσική προέκταση του περιβάλλοντος και όχι ένας ξεχωριστός όγκος που επιβάλλεται σε αυτό.

Η κατοικία αποτελείται από επτά ξεχωριστούς χώρους: χώρος διημέρευσης, κουζίνα - τραπεζαρία, χώρος εργασίας, υπνοδωμάτια με λουτρά, χώρος άσκησης, πλυσταριό - κοινόχρηστα λουτρά, αποθήκη.

Η διάρθρωση των εσωτερικών χώρων γίνεται μέσω του υπαίθριου χώρου με στεγασμένες, ημιστεγασμένες και εξωτερικές διαδρομές. Έτσι ο χρήστης της κατοικίας έρχεται σε συνεχή επαφή με το φυσικό περιβάλλον κατά τις κινήσεις του.

Η προγραμματική χωροθέτηση έχει γίνει με τους κοινόχρηστους χώρους διημέρευσης κοντά στην είσοδο, προάγοντας συνεχώς την ουσιαστική συνδιαλλαγή των χρηστών. Με μια σταδιακή μετάβαση προς τους πιο ιδιωτικούς χώρους και τα υπνοδωμάτια στο εσωτερικό του κελύφους, καλύπτονται θέματα ιδιωτικότητας των χρηστών.

Η πλάκα οροφής ακολουθεί τη διασπασμένη κάτοψη και επιπλέον, μέσω φεγγιτών, δίνει τη δυνατότητα να εισέλθει φυσικός φωτισμός στα πίσω τμήματα της κατοικίας όπου υπάρχει η σχετική ανάγκη.

Με τη βοήθεια περιστρεφόμενων και συρόμενων πανέλων, διάτρητων κλωστρών, διάφανων και ημιδιάφανων ανοιγμάτων, επιτυγχάνεται η σύνδεση ή ο διαχωρισμός χώρων και λειτουργιών. Ακόμη, προκύπτουν ενδιαφέρουσες οπτικές σχέσεις ανάμεσα στους χώρους αλλά και προς τη θέα, μέσω αυτών των διαφορετικών στοιχείων.

Πέραν του ρόλου τους ως στοιχεία βελτίωσης του μικροκλίματος της κατοικίας, το φυτεμένο δώμα στην οροφή και το υδάτινο (μη κολυμβητικό) στοιχείο στον νότιο εξωτερικό χώρο της κατοικίας λειτουργούν επιπλέον ως προστατευτικά στοιχεία, αντί κιγκλιδωμάτων που μπορεί να έκρυβαν μέρος της θέας και να έδιναν την αίσθηση αποκοπής από το φυσικό περιβάλλον.

Μετά τη μελέτη της βλάστησης της γύρω περιοχής, έχει γίνει πρόταση φύτευσης που να ανταποκρίνεται στο συγκεκριμένο μεσογειακό παραθαλάσσιο περιβάλλον.

Συμπερασματικά, ο σχεδιασμός της κατοικίας μελετά εναλλακτικά μοντέλα διαβίωσης πέρα από τα τυπικά, φιλοδοξώντας να αποτελέσει μια πρωτοτυπολογία, επαναπροσδιορίζοντας τη σχέση μεταξύ χρήστη, κτηρίου και περιβάλλοντος.

Δείτε το πλήρες τεύχος της διπλωματικής στο ιδρυματικό αποθετήριο Πολυνόη, πατώντας εδώ. 

Project title: CO-LIVING RESIDENCE ON A COAST
Typology: Diploma Thesis
Project completion: September 2024
Student: Konstantinos Kitsantas
Supervisors: Constantine Bouras
Faculty: Department of Interior Architecture, University of West Attica

This diploma thesis aims to design a co-living residence on a coast. The design is for a certain building in waiting. The idea behind this thesis is to address the alienation and isolation among people in modern urban centers, and to restore the relationship between people and building with the environment. Thus, an attempt is made to synthesize a contemporary architectural proposal that will provide a solution to problems that have a spacial parameter.

The project is located in the southern suburbs of Athens where there is intense residential development, making important to study and propose alternative living conditions in a constantly developing area.

Initially, a survey was carried out in the wider project location, aiming at a substantial understanding of the landscape of the existing semi-excavated building. The strong presence of the Mediterranean climate and the view of the water element of the sea was included in the design and synthesis process.

The residence has been designed to meet the principles of cooperation and collectivity of the Co-Living (Community Living) movement. The main design idea is to divide the residence into individual pieces and at the same time introduce the surrounding environment in between them.

The design philosophy of the residence ''breaking down'' the strict boundaries of inside and outside, promoting a living closer to the natural environment. Therefore, with this divided plan the residence is conceptually made a natural extension of the environment and not a volume imposed on it.

The residence is made up of seven individual rooms: living room, kitchen & dining room, workspace, bedrooms with bathrooms, exercise room, laundry room & wc, storage room.

The interconnection of the interiors room is achieved through the outdoor space with covered, semi-covered and outdoor routes. Thus the user of the residence is in constant contact with the natural environment during their movements.

The programmatic planning has been designed with the communal zones near the entrance, constantly promoting meaningful user interaction. With a gradual transition to more private zones and bedrooms within the building, issues of user privacy are addressed.

The roof slab follows the divided floor plan and in addition, through skylights, it allows natural light to enter the rear areas of the residence where there is a need.

The use of rotating and sliding panels, perforated panels, transparent and translucent openings allows the connection or separation of zones and functions. Furthermore, interesting visual relationships between the spaces and towards the view arise by these different elements.

In addition to their role as elements to improve the microclimate of the residence, the planted slab and the water (non-swimming) element on the south exterior space of the residence also function as protective elements (instead of railings) that may have hidden part of the view and separated the residence from the natural environment.

After studying the vegetation of the surrounding area, a planting proposal has been made to respond to the specific Mediterranean coastal environment.

In conclusion, residential design explores alternative models of living beyond the typical. It aims to be a prototypology by rethinking the relationship between user, building and environment.

Full Diploma Thesis book here.