Αντικείμενο της ανάπλασης ήταν περιοχή έκτασης περίπου 7.500 μ2. στα βορειοδυτικά της κεντρικής πλατείας της κοινότητας των Θρακομακεδόνων του Δήμου Αχαρνών. Ο παραδειγματικός σχεδιασμός της προσβλέπει στην μελλοντική εξέλιξη της ανάπλασης σε γειτονικούς, αδιαμόρφωτους δημόσιους, χώρους που περιβάλλουν την πλατεία.

Οι Θρακομακεδόνες είναι μία οικιστική περιοχή, στα βόρεια προάστια του νομού Αττικής, κοντά στους πρόποδες της Πάρνηθας. Εντάχθηκε στο σχέδιο πόλεως το 1952 και από το 2010 αποτελεί δημοτική ενότητα του Δήμου Αχαρνών. Το πρότυπο πολεοδομικό σχέδιο του οικισμού συντάχθηκε από το γραφείο Δοξιάδη. Δημιουργήθηκε ένα ισχυρό κέντρο, η πλατεία Αριστοτέλους. Αρκετοί δρόμοι χαράχθηκαν ακτινωτά με κέντρο την πλατεία, κάποιοι άλλοι αποτελούν τμήματα ομόκεντρων κύκλων. Συνολικά οι δρόμοι έχουν μεγάλο πλάτος. Ταυτόχρονα προβλέφθηκαν αρκετές εκτάσεις για χώρους πρασίνου. Η «ραχοκοκαλιά» του πολεοδομικού κέντρου είναι η σημερινή Αριστοτέλους-Ολυμπίων που τέμνει την πλατεία, περίπου κάθετα στον άξονα Βορρά-Νότου. Το χαρακτηριστικό αυτού του άξονα είναι το μεγάλο πλάτος του με την φαρδιά νησίδα στο μέσο του. Οι κύριες υπηρεσίες και δραστηριότητες της περιοχής βρίσκονται γύρω από την πλατεία Αριστοτέλους. Στην περίμετρο της πλατείας βρίσκονται δημοτικά κτίρια και υπηρεσίες, σχολικά κτίρια και κάποια καταστήματα εμπορίου και αναψυχής.

Γύρω από την πλατεία υπάρχουν σημαντικοί και μεγάλου μεγέθους δημόσιοι χώροι. Συνολικά οι δημόσιοι ελεύθεροι χώροι γύρω από την πλατεία είναι ασύνδετοι. Οι διαδοχικές διαμορφώσεις, αναπλάσεις, παρεμβάσεις στην ευρύτερη περιοχή στερούνται ενός οργανωτικού προγραμματικού σχεδιασμού. Oι αποσπασματικές διαμορφώσεις εμπεριέχουν την «αγωνία» της ένταξης μίας κάποιας χρήσης σε μία περιοχή που κληροδοτήθηκε ένας πλούσιος δημόσιος χώρος από την αρχική ρυμοτόμηση. Το βασικό έλλειμμα είναι η απουσία μίας ενιαίας αστικής ταυτότητας. Αυτό το έλλειμα αντανακλά σε πλήθος παρεμβάσεων τόσο στη μεγάλη, όσο και στη μικρή κλίμακα.

Βασικά εργαλεία του σχεδιασμού ήταν :

• Ο ανασχεδιασμός του τοπικού οδικού δικτύου στις αναγκαίες κυκλοφοριακές διαστάσεις του, ώστε να επιβάλει την κίνηση των οχημάτων με χαμηλές ταχύτητες και να εξασφαλίζει επιπλέον επιφάνειες για πεζούς, ποδήλατα, πράσινο και αστικό εξοπλισμό.
• Η οργάνωση της παρόδιας στάθμευσης στα ελάχιστα απαραίτητα όρια με ταυτόχρονη εξασφάλιση του μέγιστου δυνατού αριθμού θέσεων.
• Η σωστή εφαρμογή των υπαρχόντων προδιαγραφών για την προσβασιμότητα των Α.μ.Ε.Α.
• Η τυποποίηση του αστικού εξοπλισμού με στόχο την ομογενοποίηση του και την σταδιακή κατάργηση της πολυμορφίας του. Ο αστικός εξοπλισμός, τα «έπιπλα του δρόμου» θα βρίσκονται εκεί που χρειάζονται ώστε να μην εμποδίζουν τη μετακίνηση των πεζών. Η επιλογή συγκεκριμένων στοιχείων θα τηρείται τόσο στις νέες διαμορφώσεις όσο και στην αντικατάσταση στοιχείων παλαιότερων διαμορφώσεων.

Ειδικά όμως στην συγκεκριμένη ανάπλαση δόθηκαν απαντήσεις στα ακόλουθα ζητήματα : 

• αστικοποίηση της παρόδιας ζώνης από τη συμβολή με τον οδό Αριστοτέλους έως και την οδό Αδριανουπόλεως,
• αποτροπή πρόσβασης και στάθμευσης των οχημάτων στο εσωτερικό της περιοχής,
• εξασφάλιση ικανού αριθμού παρόδιων θέσεων στάθμευσης για τους εργαζόμενους του βρεφονηπιακού σταθμού και τους επισκέπτες της περιοχής,
• διευθέτηση της διαδρομής πρόσβασης στις όμορες ιδιωτικές κατοικίες και αποτροπή της στάθμευσης στην επιφάνεια της υπό ανάπλασης περιοχής,
• σύγκλιση της περιοχής ανάπλασης τόσο με την κεντρική πλατεία όσο και με το όμορο οικοδομικό τετράγωνο στα νότια στα πλαίσια της εξελισσόμενης ανάπλασης,
• και τέλος υλοποίηση ενός πρότυπου φυσικού παιχνιδότοπου.

Για τη διαμόρφωση συνδυάστηκαν δύο διαφορετικές παρεμβάσεις. Η πρώτη, σχεδιαστικά πιο αυστηρή, αφορούσε την αστικοποίηση της περιοχής, δηλαδή την οργάνωση και διευθέτηση των κινήσεων των οχημάτων και των πεζών. Καθορίστηκαν τα υλικά των δαπέδων, το είδος και οι θέσεις των φυτών και του αστικού εξοπλισμού. Η πρώτη παρέμβαση κατά κύριο λόγο αφορά την περίμετρο του χώρου διαμόρφωσης. Στο εσωτερικό του χώρου η παρέμβαση είχε αντίθετη σχεδιαστική φιλοσοφία. Η ανοργάνωτη συνθήκη της υπάρχουσας βλάστησης υπήρξε το υπόβαθρο της ένταξης μέσα σε αυτή του χώρου παιχνιδιού. Στο εσωτερικό του χώρου παιχνιδιού οι χαράξεις δεν είναι αυστηρές, δεν εντάσσονται σε κάποιο γεωμετρικό κάναβο. Είναι στο μέγιστο βαθμό ελεύθερες καμπύλες, προσαρμοσμένες στα υπάρχοντα ξέφωτα των δέντρων και γύρω από τις ζώνες ασφαλείας που ορίζονται από τους κατασκευαστές των οργάνων παιχνιδιού. Το εσωτερικό όριο του πεζοδρομίου της Αδριανουπόλεως μεταβλήθηκε σε μία μεταβλητή καμπύλη "κορδέλα" που εισέρχεται και εξέρχεται στην περιοχή του διατηρούμενου φυσικού πάρκου. Σε επιφάνειες αυτών των εσωτερικών καμπυλών της "κορδέλας" τοποθετούνται υπαίθρια καθιστικά. Στην υποπεριοχή, στα δυτικά του χώρου, διαμορφώθηκε η διαδρομή πρόσβασης σε όλες τις αυλόθυρες των όμορων ιδιοκτησιών με τρεις παράλληλες ζώνες. Η πρώτη, σε επαφή με τις περιφράξεις, συνιστά ένα διακοπτόμενο από τις εισόδους, παρτέρι σε συνέχεια της υπάρχουσας φυτοφραγής. Η επόμενη είναι ο διάδρομος πρόσβασης των οχημάτων στο ελάχιστο αναγκαίο πλάτος. Και τέλος ο διάδρομος κίνησης των πεζών σε επαφή με παρτέρια και πλατώματα στάσης, στο όριο της περίφραξης του χώρου παιχνιδιού. Στην υποπεριοχή μεταξύ του βρεφονηπιακού σταθμού και του χώρου παιχνιδιού, η καμπύλη χάραξη οργανώνει την πορεία των πεζών από την πλατεία Αριστοτέλους έως τη συμβολή της με τον δυτικό διάδρομο πρόσβασης οχημάτων και πεζών. Η πορεία αυτή διακόπτεται σημειακά με την παρεμβολή μίας ακόμα χάραξης σε μορφή "κορδέλας". Η κυματοειδής "κορδέλα" διαμορφώνει ένα διπλής σημασίας όριο στη βόρεια πλευρά της πορείας των πεζών οριοθετώντας τις δύο διαφορετικές προσβάσεις του βρεφονηπιακού σταθμού. Ταυτόχρονα συνιστά ένα καθιστικό αναμονής, αλλά ακόμα περισσότερο ένα μικρότοπο παιχνιδιού στον οποίο συμμετέχει και η ίδια.

Κύριος του Έργου : Δήμος Αχαρνών

Τοποθεσία : Ο.Τ. 84 επί της πλατείας Αριστοτέλους στους Θρακομακεδόνες

Μελέτη : 2021

Κατασκευή : 2024

Αρχιτεκτονική μελέτη : Μανώλης Βότσης, Αντώνης Κρασάς, Άννα Πετράκη, Όλγα Παλαιολόγου

Ηλεκτρομηχανολογική μελέτη : Η-Μ Σχεδιασμός Ε.Ε.

Φυτοτεχνική μελέτη : Κατερίνα Γκόλτσιου